Je collega vraagt of je nog een extra dienst kunt overnemen. Je agenda zit al bomvol, je voelt dat het eigenlijk te veel is. En toch hoor je jezelf zeggen: “Ja hoor, dat is goed.”
Later baal je, want je hebt jezelf weer voorbijgelopen. Dit is een typisch voorbeeld van pleasen. Je zegt ja terwijl je nee voelt. Het lijkt onschuldig, maar als dit vaker gebeurt, kost het je veel energie. In dit artikel vertel ik je wat pleasen is, en ga je herkennen of jij een pleaser bent. En ook waarom je vandaag nog met pleasen wilt stoppen en 7 tips hoe je dat stap voor stap doet.
Wat is pleasen?
Pleasen is het (onbewust) overmatig aanpassen aan de wensen van anderen om harmonie te bewaren, aardig gevonden te worden of conflicten te vermijden. Je zet de behoeften en verwachtingen van anderen op de eerste plaats.
In plaats van jezelf zijn, ben je bezig met hoe de ander jou ziet en hoe je dit kan beïnvloeden. Pleasen is een overlevingsmechanisme, ontstaan in de kindertijd om jezelf te beschermen. Het houd je weg bij wat er werkelijk toe doet.
Ben jij een pleaser?
Jarenlang ben ik een pleaser geweest, zonder dat ik het door had. Ik dacht altijd eerst aan de ander en cijferde mezelf weg. Dit deed ik onbewust vanuit een overtuiging dat ik niet goed genoeg was. Ik was bang voor afwijzing. Om dit te voorkomen maakte ik het anderen graag naar hun zin. En jij? Ben jij een pleaser?
In hoeveel kenmerken van pleasegedrag herken jij jezelf?
- Je slikt je mening in om conflicten te vermijden en de harmonie te bewaren.
- Je voelt je verantwoordelijk voor het geluk van anderen.
- Je doet erg je best om waardering of bevestiging te krijgen.
- Je bent sterk gefocust op de ander in plaats van op jezelf.
- Je baseert je eigenwaarde op de mening van anderen, omdat je graag aardig gevonden wil worden: “Wat zullen zij ervan vinden?”.
- Je zegt heel snel JA, terwijl je een nee voelt.
- Je weet niet meer wie je bent, omdat je je steeds aanpast aan de mensen met wie jij je omringt. Denk aan een kameleon, die zich aanpast aan de kleuren uit zijn omgeving.
- Je vindt het gemakkelijk om te geven, maar hulp vragen en ontvangen vind je lastig.
Je leeft niet je eigen leven, maar het leven van anderen.
Waarom je vandaag nog wil stoppen met pleasen
In deze blog heb je gelezen over wat pleasen is en heb jij je waarschijnlijk in pleasegedrag herkent, omdat je nog steeds leest.
Op het eerste gezicht lijkt pleasen iets goeds en word je gedrag beloont door anderen: je bent behulpzaam, vriendelijk en houdt sterk rekening met je omgeving. Ook lijkt pleasen een veilige keuze, want je voorkomt spanning.
Maar je doet je jezelf tekort, omdat je keuzes maakt vanuit angst voor afwijzing of een gevoel van minderwaardigheid. Op de langere termijn raak je steeds verder van jezelf verwijderd en dat kost je veel energie. Je leeft niet jouw leven, maar het leven van anderen.
En ook voor de ander is dit niet eerlijk: je laat immers niet zien wat je écht denkt en voelt. Je ontneemt de ander en jezelf wie je echt bent, met jouw unieke eigenschappen en denkwijze. De verbinding voelt veilig, maar is minder oprecht. De ander krijgt zo niet de kans om jou echt te leren kennen, omdat je jezelf niet helemaal laat zien.
Gevolgen van pleasegedrag
Pleasegedrag kent meerdere gevolgen. Ik heb er hierboven al een paar genoemd als steeds verder van jezelf afraken. Veel van de mannen en vrouwen die ik coach, vragen zich nu sterk af: Wie ben ik nou? Ik weet gewoon niet meer wie ik ben en wat ik leuk vindt, omdat ik jaren alleen maar met mijn omgeving bezig ben geweest. Hieronder een aantal veel voorkomende klachten van pleasen.
- Je voelt je uitgeput.
- Je hoofd blijft malen: “Had ik niet beter…? Heb ik het wel goed gedaan?”
- Je hebt moeite met grenzen aangeven.
- Je hebt een gevoel van leegte.
- Je voelt stress, frustratie en innerlijke onrust.
- Je neemt geen tijd en ruimte voor dingen die jou opladen.
- Je krijgt lichamelijke klachten zoals vermoeidheid, hoofdpijn, spanningen in je nek.
- Met het uiteindelijke gevolg dat je jezelf kwijtraakt.
7 tips om te stoppen met pleasen
Van pleasen en plooien naar kiezen voor jezelf.
7 tips die je meteen kunt toepassen:
- Sta stil bij je gevoel voordat je ja zegt.
Als iemand jou iets vraagt, vraag jezelf af: “Wil ik dit echt, of doe ik dit om de ander tevreden te houden?” - Begin met nee zeggen.
Zeg nee tegen een verzoek, waarbij je al weet dat dit voor jou niet haalbaar is. Of waarbij je heel sterk een nee voelt. Lees verder over nee zeggen tegen een ander. - Schrijf je eigen behoeften op.
Door dagelijks op te schrijven wat je nodig hebt, leer je weer voelen wat belangrijk is voor jou. - Plan tijd in voor jezelf.
Zet momenten in je agenda die alleen voor jou zijn, hoe klein ook en neem deze serieus. - Word je bewust van je lichaamssignalen.
Vermoeidheid, spanning of onrust zijn signalen dat je aan het pleasen bent. Sta erbij stil in plaats en maak bewuste keuzes die juist zijn voor jou. Focus op wat jou blij maakt en waar je enthousiast van wordt. - Oefen met eerlijk uitspreken wat je voelt.
Begin klein, bijvoorbeeld door in een gesprek te zeggen wat jij ergens van vindt of nodig hebt. - Vier je keuzes voor jezelf.
Elke keer dat je trouw bent aan jezelf, hoe klein ook, waardeer jezelf daarvoor. Zo leer je de waardering uit jezelf te halen, in plaats van afhankelijk te zijn van de ander.
Leef jouw leven op jouw voorwaarden. Bewandel je eigen pad.
Stoppen met pleasen is niet makkelijk
Het pleasepatroon doorbreken is niet gemakkelijk. Het vraagt om bewustwording, om loslaten van oude overtuigingen en het aanleren van nieuwe gewoontes. Het is belangrijk om inzicht te krijgen in jouw pleasegedrag en zijn beschermingsmechanisme, want het is ooit heel erg helpend geweest.
In mijn coachpraktijk spreek ik vaak mannen en vrouwen die hier tegenaan lopen. Zo vertelde Lianne me laatst dat ze sinds de coaching steeds minder vaak in haar pleasende rol vervalt. Lianne leerde zich als kind aan om stil te zijn, om lief te doen, om zich terug te trekken en te doen wat er gevraagd werd. Dit deed ze om liefde van haar ouders te krijgen. Dit maakte haar heel boos, maar ze heeft dit nooit uitgesproken. Toen ze het met me deelde stonden haar tranen in haar ogen.
In de coaching leerde Lianne haar grenzen herkennen. Ze leerde om de boosheid in haar lichaam toe te laten en uit te spreken. Ze werd zich steeds meer bewust van haar pleasegedrag en zegt nu nee als ze een nee voelt. Ze voelt eerst wat zij wil en weet nu hoe zelfliefde voelt.
Wil jij ervaren dat het leven zoveel lichter, leuker en makkelijker kan? Vraag een vrijblijvend gesprek aan, dan kijken we samen wat jij nu nodig hebt en hoe ik je daarbij kan helpen.
Liefs, Els
.
